नयाँ प्रधानमन्त्री नियुक्त हुनका लागि अझैं दुई साता कुनुपर्ने देखिएको छ । निर्वाचन आयोगको सुस्तता र कानुनी पाटोका कारण कम्तिमा चैत्र दोश्रो साता सम्ममा नयाँ सरकार बन्ने स्थिति रहेको जानकारहरु बताउँछन् ।
बिज्ञापन
प्रत्यक्षतर्फ १६५ सिटको नतिजा आइसकेको छ । प्राप्तनतिजानुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले १२५, नेपाली कांग्रेसले १८, नेकपा एमालेले ९, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले ८, श्रम संस्कृति पार्टीले ३, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले १ र स्वतन्त्र उम्मेदवार महावीर पुनले जित हासिल गरेका छन् भने समानुपातिक प्रणालीतर्फको मतगणना तयारी छ । समानुपातिकतर्फ १ करोड ७ लाख ३० हजार मत गणना सकिएको छ । प्राप्त परिणाम अनुसार,रास्वपाले ५१ लाख ३५ हजार ६२१ मत पाएको छ । दोस्रोमा रहेको नेपाली कांग्रेसले १७ लाख ४७ हजार ७३७, तेस्रो भएको एमालेले १४ लाख ४८ हजार ३१८ र चौथौ भएको नेकपाले ८ लाख ३ हजार ६२७ मत प्राप्त गर्दा म संस्कृति पार्टीले ३ लाख ७८ हजार ५८७ मत पाउँदा छैटौं स्थानमा रहेर थ्रेसहोल्ड कटाएको राप्रपाले ३ लाख २९ हजार ४५७ मत ल्याएको छ ।
बिज्ञापन
नेपालको संविधानका केही धारा र उपधाराहरूमा ‘निर्वाचनको अन्तिम परिणाम’ सम्बन्धी व्यवस्था छ । निर्वाचन आयोगले ‘निर्वाचनको अन्तिम परिणाम’ प्रतिवेदन राष्ट्रपतिलाई बुझाएपछि नयाँ सरकार गठन प्रक्रिया सुरु हुन्छ । त्यो प्रतिवेदन पाएपछि राष्ट्रपतिले औपचारिक रुपमा निर्वाचनको नतिजा थाहा पाएको मानिनेछ ।
संविधानको धारा ७६(१)मा ‘राष्ट्रपतिले प्रतिनिधि सभामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्नेछ’ भन्ने व्यवस्था छ । निर्वाचन आयोगले निर्वाचनको अन्तिम परिणाम पेश गरेपछि नयाँ सरकार गठन प्रक्रिया सुरु हुने संवैधानिक व्यवस्था छ । संविधानको धारा ७६ मा ‘निर्वाचनको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको’ एक महिनाभित्र संयुक्त सरकार बनाउनुपर्छ । तर बहुमत प्राप्त दलको सरकारको निम्ति यो शर्तात्मक व्यवस्था मौन छ । नेपालको संविधान २०७२ जारी भएपछि शुरुमै धारा ७६९१० अनुसारको सरकार गठन भएको छैन ।गणतन्त्र पछि नेपालमा पहिलो पटक संविधानको धारा संविधानको धारा ७६ (१) अनुसार सरकार बन्दैछ । यसरी दुई तिहाई बहुमत २०१५ सालमा कांग्रेसले पाएको थियो । त्यसपछि अहिले नै हो, कुनै एउटा दलले दुई तिहाई बहुमत पाएको । २०१५ सालको आमनिर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले १०९ सिटमध्ये ७४ सिट जितेर दुई तिहाइ ल्याएको थियो । त्यसयता कुनै पनि दलले यो सफलता दोहोर्याउन सकेका छैनन् ।
बिज्ञापन
त्यो व्यवस्था अनुसार, रास्वपाले चयन गर्ने संसदीय दलको नेता प्रधानमन्त्री बन्नेछन् । रास्वपाले बालेन शाहलाई प्रधानमन्त्री बनाउने घोषणा गरी निर्वाचनमा होमिएको थियो । चैत्र पहिलो साता भित्र रास्वपाले वालेन साहलाई संसदीय दलको नेता चयन गर्नेछ ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार,अन्तिम निर्वाचन नतिजा पेश भएलगत्तै सार्वजनिक हुने २७५ जना सांसदहरूको सूचीबाट जेष्ठ सदस्यको टुंगो लाग्नेछ । सम्भवत नेपाली काँग्रेसका अर्जुन नरसिंह केसी नै जेष्ठ सदस्य बन्नेछन् । उनैले शपथका प्रक्रिया थाल्नेछन् । त्यसपछि रास्वपाको संसदीय दलको बैठकले राष्ट्रपतिलाई प्रधानमन्त्रीको सिफारिस गर्ने बाटो खुल्नेछ । निर्वाचन आयोग, संघीय संसद अनि राष्ट्रपति कार्यालयका पदाधिकारीहरूका अनुसार, ढिलोमा पनि दुई हप्तामा नयाँ प्रधानमन्त्री नियुक्ति हुने टुंगो लाग्नेछ, त्यसपछि प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा अरू मन्त्रीहरू चयन भइ मन्त्रीमण्डल गठन हुनेछ ।
